Interview met John Heldenbergh over Massis
U zit nu al meer dan 10 jaar in het vak, hoe kwam u in het acteermilieu terecht?
Eigenlijk uit onkunde. Ik kan niets anders. Als jonge gast was ik een sociaal onaangepaste punker (lacht). Op het PMS (CLB) zei ik dat ik acteur wou worden, en hun antwoord was: "Ja, dat is het beste voor u". Maar ook leraar, kok, Germaanse talen en geschiedenis interesseerden me. Ik had schrik van het ingangsexamen van de school Herman-Teirlinck (theaterschool in Antwerpen). Ik heb dan eerst mijn legerdienst gedaan, om te kunnen nadenken over wat ik zou doen als ik niet zou slagen voor het ingangsexamen. Mijn besluit was dat het mij gewoon moést lukken. Het werden uiteindelijk vijf zalige jaren. Het leek een beetje op de film "Fame".
In theater zit ik daar nu eigenlijk nog een beetje op te wachten. Op de hogeschool bepaalde men eigenlijk al wie goed was en wie niet. Ze plaatsen je in een schuifje, maar om een of andere reden paste ik daar niet in. Daarom heb ik nooit echt grote aanbiedingen gekregen voor belangrijke stukken. Toen ik net afgestudeerd was, speelde ik een belangrijke rol in "Ons Geluk" (Vlaamse tv-serie). Ik heb een hele tijd kleinere rollen gespeeld en kreeg ook veel aanbiedingen voor personages "van mijn komaf", o.a. marginalen. Sedert mijn repertoire in Zuidpool (theatergroep in Antwerpen) ben ik steeds grotere rollen gaan spelen in grotere stukken.
Is er een bepaalde acteur naar wie u opkijkt of waarmee u graag zou willen werken?
Er zijn er veel. Ik kijk gemakkelijk op naar mensen, omdat ik er snel van overtuigd ben dat ze beter zijn. Ik heb al met veel goede acteurs gewerkt maar ik zou nog graag eens samenwerken met Jan De Cleir.
Iets helemaal anders nu, namelijk de monoloog die u hier komt brengen. Hoe kwam u op het idee "Massis the musical"?
Ik weet het eigenlijk niet meer. Ik heb gedurende 10 jaar stukken geschreven en bijgehouden in een mapje. Op een gegeven moment vond ik het stukje van "Massis the Musical" terug en wist ik dat ik er iets mee wou doen. Ik heb toen veel krantenknipsels en interviews over John Massis verzameld. Ik was erg onder de indruk van de figuur John Massis. Hij heeft mij ooit, toen ik zeven was, op de kermis, met de tanden omhoog getrokken. Wat mij vooral verbaasde was dat hij altijd schreeuwde. Zelfs als je hem op televisie zag was hij altijd kwaad. Ik had informatie genoeg, maar zocht een invalshoek om er aan te beginnen. Wat ik wel wist was dat het over de media moest gaan. Massis wou immers zelf altijd in de belangstelling staan. Toch had ik nog een tweede invalshoek nodig. Vele teksten in mijn mapje gingen over een thema dat ook nu nog toepasselijk is, het Vlaams nationalisme. John Massis was een echte flamingant. Zo kwam ik tot drie hoofdthema's: het leven van John Massis (en de "tristesse" ervan), de media, en het Vlaams nationalisme.
Wat bedoelt u met de titel "Massis the musical"?
Wat ik hier eigenlijk mee wil zeggen is dat het enige wat mensen vandaag nog aanspreekt films en musicals zijn. Door te zeggen dat het een echte musical is, bij wijze van promotiestunt, lieg ik eigenlijk voor een stuk. Anderzijds wordt er wel gezongen en gedanst in het stuk, waardoor het toch ook weer wel een musical is. Met mijn theatergroep Zuidpool proberen we mede hiermee een nieuw publiek aan te spreken.
In het begin stelt u John Massis voor als wachtende op zijn reïncarnatie. Gelooft u zelf in leven na de dood?
Ik geloof er zelf niet in, maar mijn vriendin is veel bezig met geloof en dat beïnvloedt mij natuurlijk ook een beetje. Ik wou dat ik er in kon geloven. Want er zijn bepaalde godsdiensten die mooie ideeën en gedachten voorstaan, zoals het feit dat kinderen hun ouders kiezen.
We hebben vernomen dat het de eerste keer is dat u een monoloog speelt. In welk opzicht verschilt het voor een acteur om alleen op het podium te staan?
Er zijn twee grote verschillen. Er is eerst de eenzaamheid. Je komt alleen toe, drinkt alleen je koffie, en beslist dan maar je klaar te maken. Veel anders staat er je toch niet te doen. Ten tweede moet je je bij niemand verantwoorden. Temeer daar ik het stuk zelf heb geschreven, en het zelf speel. Of het nu slecht of goed is, alleen ik ben er voor verantwoordelijk.
Is het contact met het publiek anders?
Ja, in het toneel heb je zoiets wat men noemt de 4de wand. Dit is een denkbeeldige muur tussen het publiek en de acteurs. De acteurs gebaren alsof het publiek er niet is. Bij een monoloog spreek je tegen het publiek, dus is die wand compleet doorbroken. Het geeft de mensen ook kans om op het stuk te reageren.
Zou u nog eens een monoloog willen brengen?
Ja, maar het probleem is dat je zoiets geen twee keer schrijft. Ik zeker niet, ik ben geen schrijver. Ik ben wel trots op "Massis the musical", het is mijn ding. Ik verwacht niet dat ik binnen dit en een paar jaar nog eens zoiets zal schrijven. Monologen van iemand anders speel ik liever niet. Ik houd er meer van om zelfgeschreven stukken te spelen.
U bent zowel acteur voor theater als voor televisie, wat is voor u het grootste verschil tussen beide?
Het grootste verschil is dat je met televisie geen contact hebt met het publiek. Een tweede verschil is dat je in theater alles meer moet overdrijven. Je vertelt verhalen aan de hand van tekens die het publiek emotioneel kan ontcijferen. Op tv lijken emoties sneller overdreven, en moet je ze dus "kleiner" spelen. In film en tv worden de dingen veelal rechtlijniger. Een ander verschil is dat bij een theaterstuk de mensen komen kijken omdat ze dat echt willen. Bij tv-series speel je voor een cameraploeg, die zich afvraagt: "Waar is hij nu mee bezig?" en je voelt dat echt.
We hebben gelezen dat u met dit stuk ook de steeds meer groeiende haat in onze maatschappij wou aankaarten. Kan u daar wat meer uitleg over geven?
Een goed voorbeeld daarbij is dat 47% van de Vlaamse Brusselaars in juni op het Vlaams Blok gaat stemmen, dat vind ik echt schandalig. Als ik voor een zaal van 100 man speel, en als daar 5 Vlaams-blokkers tussen zitten, dan hoop ik dat ik 1 ervan kan overtuigen om toch niet voor het Vlaams Blok te stemmen. Zo'n soort gevoelens kunnen immers tot verschrikkelijke dingen leiden. Als je de grote problemen van onze wereld bekijkt, dan is dat niet de economische crisis, de handtassendiefjes of de mensen die hier eventueel vermoord worden. De grote problemen zijn dat 15 % van de wereldbevolking vecht om niet dood te gaan van de honger en dat maar 10 % van de wereldbevolking de overige 90 % in handen heeft. Dat zijn structurele problemen. Dat er vliegtuigen vliegen in het World Trade Center en dat er treinen worden opgeblazen, zijn daar allemaal het gevolg van. Mensen die almaar extremer worden, overal ter wereld, is een gevolg van die ongelijkheid. En wat doen wij om die ongelijkheid tegen te gaan?
We bakenen onze grenzen nog meer af, en al wie binnen de grenzen zit en er niet uitziet als wij, is crapuul.
Wat zijn uw verdere plannen of welke projecten staan u te wachten?
Ik heb werk tot juni 2005 en ben momenteel ook bezig met schrijven. Er staat ook nog wat televisiewerk voor de boeg. En, ook mijn gezin houdt mij bezig!
terug
